« بروكلمن » در مورد خواجه نصير الدين طوسى چنين مىگويد : « او از همهء دانشمندان و نويسندگان قرن هفتم هجرى مشهورتر مىباشد » . « فاضل چلبى » در مقدمهء كتاب « كشف الظنون » به هنگام توصيف نويسندگان معتبر ، خواجه نصير الدين طوسى را در رأس سلسلهء دانشمندان آن دوره ذكر مىكند . « ابن عبرى » در كتاب « مختصر الدول » دربارهء او مىگويد : « او حكيمى است عظيم‌الشأن كه در كليهء فنون حكمت ، استاد بوده . او كسى است كه آرا و نظريات متقدمان را برهانى مىكرد و شبهات و ايرادات موجود در كتب متأخران را پاسخ مىداد » . « علّامهء حلّى » مىگويد : « اين مرد بزرگ سرآمد زمانش در كليهء علوم عقلى و نقلى بود » . در جاى ديگر مىگويد : « او استاد بشر و « عقل يازدهم » بوده است » . « صفدى » در « شرح لاميه عرب » او را از مردانى كه هيچ‌كس در فن مجسطى به پاى او نمىرسد ، توصيف كرده است . در « وافى بالوفيات » او را چنين توصيف مىكند : « او در « علوم اوائل » « 1 » مخصوصا در رصد بستن و علم هيأت سرآمد روزگار بوده است » . سرزمين « طوس » : اكثر پژوهشگران چنين تصور مىكنند كه « طوس » شهرى از شهرهاى خراسان بوده است . درحالىكه وقتى به كتب تاريخى و جغرافيايى عربى و فارسى قديمى مراجعه مىكنيم - با اختلافى كه باهم دارند - در مىيابيم كه

--> ( 1 ) - مراد از « علوم اوائل » ، علومى همچون منطق ، رياضيات ، طبيعيات ، الهيات ، طب و حكمت عملى است . م .